Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku

1886

STATUT

TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO

„Sokół”

we Lwowie,

uchwalony na Walnem Zgromadzeniu z dnia 7. grudnia 1879; zatwierdzony reskryptem Wysokiego c. k. Namiestnictwa z dnia 28. lutego 1880 do 1. 9031.

I. Nazwa, siedziba, zadanie i godło Towarzystwa.

§. 1.

Towarzystwo ma nazwę: Towarzystwo gimnastyczne „Sokół” we Lwowie.

§. 2.

Siedzibą Towarzystwa jest miasto Lwów.

§. 3.

Zadaniem Towarzystwa jest pielęgnowanie gimnastyki w ogóle, a w szczególności gimnastyki hygieniczno- yonalnej i wychowawczej.

Towarzystwo spełnia to zadanie, utrzymując zakład gimnastyczny dla członków, oraz szkołę gimnastyczną dla uczniów i uczennic Towarzystwa (§. 16.), a nadto wpływając na rozwój gimnastyki i jej umiejętności w kraju.

§. 4.

Godłem Towarzystwa jest sokół w locie.

II. Filie Towarzystwa.

§. 5.

Towarzystwu przysłuża prawo zakładania filii po miastach prowincyonalnych, które to filie zarządzają swoim majątkiem zupełnie niezależnie od centralnego Towarzystwa i z kasy tegoż nie mają prawa pobierać zasiłków.

III. Członkowie, ich. obowiązki i prawa.

§. 6.

Towarzystwo składa się z członków:

a) zwyczajnych;

b) honorowych;

c) założycieli i

d) wspierających.

§. 7.

Członkiem zwyczajnym, założycielem lub wspierającym może być każdy nieposzlakowanej czci. Członków zwyczajnych, założycieli i wspierających przyjmuje Wydział na przedstawienie przynajmniej jednego z członków Towarzystwa.

Członkowie ci zobowiązują się własnoręcznym podpisem w księdze członków do przestrzegania postanowień statutu.

Wydział może odmówić przyjęcia bez podawania powodów; nieprzyjętemu służy jednak prawo odwołać się do najbliższego Walnego Zgromadzenia.

§. 8.

Członkowie zwyczajni płacą jako wstępne 1 zł. a. w. i miesięczną wkładkę z góry w kwocie przez Walne Zgromadzenie oznaczanej.

Członkom zwyczajnym przysłuża prawo udziału w Walnych Zgromadzeniach: prawo zabierania głosu, stawiania wniosków, głosowania, wyboru i wybieralności: prawo bezpłatnego udziału w ćwiczeniach gimnastycznych, zabawach, wycieczkach, takiegoż korzystania z przyrządów gimnastycznych, biblioteki, wolnych kart Towarzystwa, słowem korzystania z tego wszystkiego, co im Towarzystwo nastręcza w statutowem spełnianiu swego zadania.

Zwyczajni członkowie mogą, jeśli w razie przeszkody nie biorą udziału w ćwiczeniach gimnastycznych, płacić miesięcznie tylko jedną czwartą część zwyczajnej wkładki.

Może to jednak trwać najdłużej przez dwa po sobie następujące miesiące, poczem uważa się ich za członków wspierających Towarzystwa.

§. 9.

Członkami honorowymi może Towarzystwo mianować osoby zasłużone w kraju lub dla dobra spraw Towarzystwa. Mianuje ich Walne Zgromadzenie na przedstawienie Wydziału.

Członkom honorowym przysługują prawa członków zwyczajnych bez odpowiadającego tym prawom obowiązku zasilania funduszów Towarzystwa.

§. 10.

Założyciele płacą jako wstępne przynajmniej 20 zł. a. w. i wkładkę roczną z góry co najmniej w kwocie 6 zł. a. w.

Założyciele są protektorami Towarzystwa, a prawa ich są równe prawom członków wspierających.

§. 11.

Członkowie wspierający płacą jako wstępne najmniej kwotę 2 zł. a. w. i roczną wkładkę w kwocie 4 zł. z góry w ratach ćwierćrocznych lub miesięcznych.

Mają oni prawa członków zwyczajnych z wyjątkiem bezpłatnego udziału w ćwiczeniach gimnastycznych i korzystania z przyrządów gimnastycznych.

§. 12.

Założyciele i członkowie wspierający chcący brać udział w ćwiczeniach gimnastycznych lub korzystać z przyrządów gimnastycznych, płacą miesięczną wkładkę jak członkowie zwyczajni z wliczeniem w takową, wkładek przez się jako członków założycieli lub wspierających opłacanych.

§. 13.

Przestaje być członkiem Towarzystwa:

a) kto zeń występuje;

b) kogo Wydział wykluczy.

Występujący winien zgłosić pisemnie swoje wystąpienie u Wydziału i uiścić zaległe wkładki.

Wykluczenie następuje dla ważnych przyczyn przez Wydział bez podania powodów;

wykluczonemu służy odwołanie się do najbliższego Walnego Zgromadzenia.

IV. Fundusze Towarzystwa.

§. 14.

Fundusze Towarzystwa powstają:

a) z wstępnego i wkładek członków;

b) z opłat, wynagrodzeń za naukę gimnastyki lub używanie przyrządów gimnastycznych;

c) z zapisów i datków dobrowolnych;

d) z dochodu urządzanych na rzecz Towarzystwa zabaw, koncertów, odczytów itp.

§. 15.

Fundusze dzielą się na zapasowy i obrotowy:

  1. fundusz zapasowy stanowi wstępne członków i wpływy §. 14. lit. c.
  2. fundusz obrotowy stanowią wszystkie inne wpływy §. 14. (a. b. d.).

V. Zakład gimnastyczny członków i szkoła gimnastyczna dla uczniów Towarzystwa.

§. 16.

Towarzystwo utrzymuje salę zaopatrzoną w przyrządy i przybory gimnastyczne jako zakład gimnastyczny do użytku członków, tudzież szkołę dla uczniów.

Prócz gimnastyki może być udzielaną w Towarzystwie nauka szermierki, jazdy konnej, pływania, ślizgania na łyżwach, strzelania do celu.

Zakład ten i szkoła Towarzystwa zostają pod zarządem i nadzorem Wydziału i delegowanego przezeń lekarza, a pod bezpośredniem kierownictwem nauczyciela kierującego według regulaminu domowego.

VI. Zarząd Towarzystwa,

§. 17.

Sprawami Towarzystwa zarządza Walne Zgromadzenie i Wydział.

A) Walne Zgromadzenie.

§. 18.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie zwołuje Wydział raz do roku; prócz tego mogą być zwołane nadzwyczajne Walne Zgromadzenia wedle potrzeby, lub ilekroć 1/5 część członków we Lwowie mieszkających piśmiennie tego zażąda, a w takim razie najpóźniej w trzy tygodnie od wniesienia takiego żądania, jeżeli w samem żądaniu dłuższego terminu nie określono.

Walne Zgromadzenie zwołuje się zaproszeniem ogłoszonem plakatami i miejscowymi dziennikami przynajmniej na 14 dni przed zgromadzeniem. Zaproszenie musi zawsze podawać porządek dzienny zgromadzenia; jeżeli zaś na porządku dziennym jest kwestya rozwiązania Towarzystwa, zwołania zgromadzenia ma być w sposób powyższy ogłoszone trzykrotnie w odstępach 14-dniowych.

§. 19.

§. 20.

§. 21.

§. 22.

§. 23.

§. 24.

Wydział wybiera z pomiędzy siebie na czas swego urzędowania większością głosów dyrektora, sekretarza, skarbnika, gospodarza i ich następców.

Dla zakładu gimnastycznego i szkoły uchwala Wydział regulamin domowy tudzież instrukcyą dla nauczyciela kierującego.

§. 25.

Zwyczajne posiedzenia Wydziału odbywają, się raz na miesiąc; nadzwyczajne według

potrzeby.

§. 26.

Wydział ma prawo i jest obowiązany:

a) zarządzać majątkiem i w ogóle bieżącemi sprawami Towarzystwa;

b) przyjmować i mianować wszystkich płatnych urzędników Towarzystwa;

c) przyjmować, względnie wykluczać członków i przedstawiać Walnemu Zgromadzeniu członkow honorowych;

d) zdawać sprawę z dorocznych swych czynności przed Walnem Zgromadzeniem;

e) przedkładać komisyi rewizyjnej przynajmniej na 14 dni przed dorocznem Walnem Zgromadzeniem księgi kasowe i rachunki do sprawdzenia;

f) czuwać nad wykonaniem uchwał Walnego Zgromadzenia;

g) uwalniać członków zwyczajnych częściowo lub całkowicie od opłaty wkładek miesięcznych;

h) uwalniać regulamin domowy i regulamin Wydziału, tudzież instrukcyę dla nauczyciela kierującego;

i) zarządzać zakładem i szkołą gimnastyczną Towarzystwa;

k) przyjmować uczniów do szkoły gimnastycznej i ustanawiać opłatę za

naukę;

l) utrzymywać bibliotekę dzieł i pism, traktujących o gimnastyce lub naukach z nią spokrewnionych;

m) wpływać czynem i słowem na rozpowszechnienie i podniesienie znajomości i umiejętności gimnastyki w kraju;

n) urządzać zabawy, wycieczki, odczyty itp. na korzyść bądź moralną, bądź materyalną Towarzystwa i wybierać w tym celu komisye i komitety.

§. 27.

Przewodniczący (lub jego zastępca) i dyrektor (lub jego zastępca) reprezentują Towarzystwo na zewnątrz.

§. 28.

Do przewodniczącego (jego zastępcy) należy:

a) zwoływać posiedzenia Wydziału;

b) kierować obradami Walnego Zgromadzenia i Wydziału według regulaminów, a w głosowaniu rozstrzygać w razie równości głosów;

c) czuwać nad wykonaniem uchwał Wydziału;

d) podpisywać wszelkie ważniejsze pisma pod kontrasygnaturą dyrektora lub innego funkcyonaryusza Wydziału.

VII. O rozstrzyganiu sporów.

§. 29.

Spory powstałe między członkami rozstrzyga sąd polubowny, składany z dwóch sędziów wybranych przez strony z grona członków i superarbitra wybranego przez sędziów.

Orzeczenie sądu polubownego wykonuje Wydział: od orzeczeń tych nie ma odwołania.

VIII. Rozwiązanie Towarzystwa.

§. 30.

W razie rozwiązania Towarzystwa w innej drodze, niż uchwałą Walnego Zgromadzenia.

Przechodzą fundusze i rekwizyta Towarzystwa na własność gminy miasta Lwowa dla popierania celów, jako miało Towarzystwo gimnastyczne i dla oddania tych funduszów nowemu Towarzystwu gimnastycznemu we Lwowie.

 

1901

 

1906

STATUT

polskiego Towarzystwa gimnastycznego

„SOKÓŁ" w ………………..…….. 1906

I. Nazwa, siedziba, godło i zadanie Towarzystwa.

§. 1. Towarzystwo ma nazwę: Polskie Towarzystwo gimnastyozne „Sokół w ……………..……..

§. 2. Siedzibą Towarzystwa jest ……………..……………………

§. 3. Towarzystwo używa pieczęci i sztandaru o dwóch licach, jednem amarantowem a drugiem białem, z godłem sokoła w locie.

§. 4. Zadaniem Towarzystwa jest pielęgnowanie gimnastyki w ogóle a w szczególności gimnastyki hygieniczno-racyonalnej i wychowawczej, i wyrabianie zapomocą niej w członkach Towarzystwa ducha męskiej dzielności, karności i łączności, tudzież udział w pracy narodowej.

Towarzystwo spełnia to zadanie:

a) utrzymywaniem zakładu gimnastycznego dla członków, tudzież szkoły gimnastycznej dla uczniów i uczennic Towarzystwa;

b) urządzaniem gier i zabaw ruchowych;

c) udzielaniem nauki szermierki, jazdy konnej, jazdy na kole, pływania, ślizgania na łyżwach, wiosłowania, strzelania do celu itp ;

d) wpływaniem na rozwój gimnastyki i jej umiejętności w kraju;

e) urządzaniem publicznych ćwiczeń przynajmniej raz na rok i zawodów;

f) urządzaniem wspólnych obchodów, wycieczek i zabaw towarzyskich;

g) należeniem do Związku polskich gimnastycznych towarzystw sokolich;

h) staraniem o zakładanie i rozwój polskich towarzystw sokolich;

i) utrzymywaniem biblioteki i czytelni dla członków;

k) rozbudzaniem poczucia obowiązków narodowych.

II. Członkowie, ich obowiązki i prawa.

§. 5. Towarzystwo składa się z członków:

a) honorowych;

b) założycieli;

c) wspierających; i

d) zwyczajnych.

§. 6. Członkami honorowymi na przedstawienie Wydziału mianuje Walne Zgromadzenie osoby, którym chce dać wyraz czci i uznania za ich pracę około urzeczywistnienia celów Towarzystwa lub wogóle za ich pracę obywatelską.

Członkom honorowym przysługują prawa członków zwyczajnych bez obowiązku zasilania funduszów Towarzystwa.

§. 7. Członkami założycielami są ci, którzy zapłacą jednorazową wkładkę …… koron, lub też pracą przyczynili się do założenia towarzystwa.

Prawa członków założycieli są równe prawom członków zwyczajnych.

§. 8. Członkiem zwyczajnym może być każdy czci nieposzlakowanej, kto zgłaszając przystąpienie do Towarzystwa, podpisze oświadczenie, że poddaje się statutowi i regulaminom i kogo Wydział przyjmie za pisemne przedstawienie dwóch członków Towarzystwa.

Zgłoszenie przystąpienia ma być podane do wiadomości wszystkich członków przez ogłoszenie w lokalu Towarzystwa, a przyjęcie może nastąpić dopiero w dwa tygodnie po tem ogłoszeniu

Przyjęcie odbywa się przez balotowanie większością dwóch trzecich części głosów obecnych.

Od uchwały Wydziału nie ma odwołania.

Osoby zamieszkałe w siedzibie innego polskiego Towarzystwa gimnastycznego, nie mogą być przyjęte jako członkowie zwyczajni do Towarzystwa gimnastycznego „Sokół" w ………………………..

§. 9. Członkowie zwyczajni płacą wpisowe w kwocie …… koron i roczną wkładkę w kwocie ….. koron.

Od opłaty wpisowego są wolni członkowie związkowego Towarzystwa sokolego, którzy po przeniesieniu najpóźniej w trzy miesiące zgłoszą się o przyjęcie.

Wkładkę płaci się w zasadzie z góry, można jednak płacić ją w ratach półrocznych, kwartalnych lub miesięcznych. Kto wstępuje do Towarzystwa w ciąga kwartału, płaci wkładkę za cały bieżący miesiąc.

W wypadkach godnych uwzględnienia może Wydział czasowo uwolnić od wkładki albo ją zniżyć.

§. 10. Członkami wspierającymi są ci, którzy złożą na cele Towarzystwa jednorazowo przynajmniej …… koron, i których Wydział przyjmie (§. 8.); zresztą prawa ich i obowiązki, prócz obowiązku płacenia wpisowego i wkładek, są równe prawom i obowiązkom członków zwyczajnych.

§. 11. Z wyjątkiem honorowych, wszyscy inni członkowie, którzy biorą udział w jakichkolwiek ćwiczeniach gimnastycznych lub korzystają z przyrządów i przyborów Towarzystwa, uiszczają z góry miesięczną opłatę corocznie przez Wydział oznaczaną.

W razie rozpoczęcia ćwiczeń w ciągu miesiąca oplata należy się za cały miesiąc.

W wypadkach godnych uwzględnienia może Wydział czasowo uwolnić od tej opłaty albo ją zniżyć.

§. 12. Członkowie zwyczajni mają prawo:

a) brać udział w ćwiczeniach i korzystać z przyrządów i przyborów Towarzystwa;

b) otrzymywać bezpłatnie czasopismo związkowe;

c) korzystać z biblioteki z czytelni i ze zbiorów Towarzystwa:

d) brać udział w Walnych Zgromadzeniach z prawem przemawiania, czynienia wniosków, głosowania, wyboru i wybieralności, jeżeli przynajmniej od trzech miesięcy są członkami Towarzystwa; zastrzeżenie to nie tyczy się członków, o których mowa w §. 9. ust. pierwszy;

e) wnosić do Wydziału życzenia i zażalenia na piśmie;

f) brać udział we wspólnych wycieczkach, obchodach, zjazdach i zabawach Towarzystwa;

g) uczestniczyć w publicznych występach, pochodach i ćwiczeniach Towarzystwa;

h) używać munduru sokolego i odznak podczas uroczystości, zabaw i wycieczek urządzonych lub przyzwolonych przez Wydział; w innych wypadkach zaś tylko za osobnem zezwoleniem Wydziału ewentualnie Prezesa;

i) być obecnymi podczas obrad Zjazdu delegatów Związku;

k) w razie chwilowej obecności w siedzibie innego towarzystwa związkowego uczestniczyć tamże w ćwiczeniach gimnastycznych, jednakże nie dłużej jak dwa miesiące;

l) korzystać ze wszystkiego, co im Towarzystwo nastręcza w statutowem spełniania swego zadania lub z tytułu należenia do Związku sokolego.

§. 13. Kobietom przysługują zasadniczo wszystkie prawa w §. 12 wymienione, z wyjątkiem praw określonych bliżej pod g) i h).

Do uczestniczenia w publicznych ćwiczeniach Towarzystwa w przepisanych ubiorach ćwiczebnych mogą kobiety być dopuszczone specyalną uchwalą Wydziału.

Kobietom wolno używać odznak regulaminem przepisanych.

§. 14. Członkiem Towarzystwa przestaje się być wskutek:

a) wystąpienia;

b) wykreślenia;

c) wykluczenia.

Kto się na stałe przesiedli z ………………………….. do miejsca, gdzie istnieje towarzystwo sokole, występuje tem samem z towarzystwa w ……………………………….

Występujący winien zgłosić pisemnie swoje wystąpienie u Wydziału i uiścić wkładki po koniec kwartału, w ciągu którego występuje.

Wykreślonym przez Wydział może być członek, który pomimo dwukrotnego wezwania zalega przez rok cały z wkładkami lub z innemi opłatami.

Kto z Towarzystwa wystąpił lab został wykreślony, a napowrót wstępuje, winien uiścić wpisowe, zaległe wkładki i opłaty.

Wykluczenie następuje s powodu czynu niehonorowego, naruszenia karności sokolej, działania na szkodę Towarzystwa.

O wykluczeniu orzeka Sąd honorowy (§. 33.) bez odwołania.

O wykluczeniu z podaniem powodów ma Towarzystwo zawiadomić Wydział Związku.

III. Fundusze Towarzystwa, rok administracyjny i Język urzędowy.

§. 15. Fundusze Towarzystwa powstają:

a) z wpisowego i z wkładek członków;

b) z opłat za ćwiczenia lub za używanie przyrządów i przyborów Towarzystwa;

c) z dochodu urządzanych na rzecz Towarzystwa wycieczek, zabaw, koncertów, odczytów i t. p.;

d) z zapisów, subwencyi i darów.

§. 16. Fundusze dzielą się na zapasowy i obrotowy.

Fundusz zapasowy składa się z wpisowego, zapisów i darów na ten cel przeznaczonych.

Fundusz obrotowy stanowią odsetki funduszu zapasowego i wszystkie inne wpływy nie należące do funduszu zapasowego.

§ 17. Rokiem administracyjnym Towarzystwa jest rok kalendarzowy.

Językiem urzędowym Towarzystwa jest język polski.

IV. Zakłady Towarzystwa i grona nauczycielskie.

§. 18. Zakłady Towarzystwa zostają pod zarządem i nadzorem Wydziału.

Techniczne kierownictwo i zdrowotny nadzór ćwiczeń sprawują wyznaczeni przez Wydział nauczyciele i lekarze.

Nauczyciele kierujący są odpowiedzialni wobec Wydziału za należyte i fachowo kierownictwo ćwiczeń w swoim dziale.

Celem kształcenia się w systemie i metodzie nauki gimnastyki i pokrewnych jej działów, praktycznego wykształcenia we wszystkich gałęziach ćwiczeń, przeprowadzania ćwiczeń wspólnych i zastępowych , istnieją w poszczególnych działach ćwiczeń grona nauczycielskie prowadzone przez nauczycieli kierujących.

Grona nauczycielskie postępują według regulaminów zatwierdzonych przez Wydział.

Przewodniczącym i głównym kierownikiem grona, względnie gron nauczycielskich jest wybierany co roku przez Wydział z pośród członków Towarzystwa naczelnik, do którego przy ćwiczeniach, pochodach i występach publicznych należy techniczne kierownictwo i komenda.

V. Zarząd Towarzystwa.

§. 19. 8prawami Towarzystwa zarządza Walne Zgromadzenie i Wydział.

.

Wydział

Reprezentacya Towarzystwa

Zakres działania członków Wydziału

Oddziały

Sąd honorowy

Komisya rewizyjna

VI. Rozwiązanie Towarzystwa

VII. Postanowienie przejściowe

 

 

Statut ZTG „Sokół” w Polsce